Ouderschapsplan

Ga je scheiden en heb je kinderen samen? Dan is er veel te regelen omtrent de zorg van de kinderen na de scheiding. De afspraken die jullie maken over de opvoeding worden vastgelegd in een ouderschapsplan. Over dit onderwerp bestaan vaak een hoop vragen. Is een ouderschapsplan verplicht? Wat moet erin staan? Moet het goedgekeurd worden door een rechter, of kunnen we ook zelf een plan maken? Wanneer is een ouderschapsplan rechtsgeldig? Op deze en alle andere vragen, geven we hieronder graag antwoord.

Wat is een ouderschapsplan?

Tijdens een scheiding moeten afspraken worden gemaakt over de zorg voor de kinderen. En hoe beide ouders de kinderen gaan opvoeden na de scheiding. Deze afspraken worden vastgelegd in een ouderschapsplan. Een ouderschapsplan is alleen noodzakelijk als je minderjarige kinderen hebt.

Wat staat er in een ouderschapsplan?

In een ouderschapsplan worden alle afspraken vastgelegd omtrent de opvoeding en verzorging van de kinderen. Zo weten beide ouders waar ze aan toe zijn, ook na de scheiding. Hieronder lichten we enkele onderwerpen uit die worden opgenomen in een ouderschapsplan. Jullie zijn vrij om hier zelf invulling aan te geven en kunnen dus ook andere onderwerpen opnemen in het ouderschapsplan.

Scheiden en kinderen met co-ouderschap

De zorgregeling of omgangsregeling

Eén van de eerste zaken die je opneemt in het ouderschapsplan is de zorgregeling of omgangsregeling die jullie hebben afgesproken. Hebben jullie beiden het gezag over de kinderen, of heeft één ouder het gezag? Hoe gaan jullie de zorg en opvoeding verdelen?

Er is geen wet die bepaalt hoe een omgangsregeling eruit moet zien. Jullie zijn vrij om hier zelf een invulling aan te geven. Het is in ieder geval slim om onderstaande punten mee te nemen in jullie afspraken:

  1. Bij welke ouder wordt het kind (of de kinderen) ingeschreven bij de gemeente?
  2. Wie zorgt wanneer voor de kinderen?
  3. Wie haalt en brengt de kinderen?
  4. Wat spreken jullie af als één van de ouders met de kinderen op reis gaat? Regel praktische zaken zoals het paspoort en of er toestemming moet worden gevraagd aan de andere ouder.

Financiële afspraken en kinderalimentatie

Kinderen opvoeden kost geld. Ook hierover dienen jullie afspraken vast te leggen. Wie betaalt kinderalimentatie aan wie? We hebben een uitgebreid artikel geschreven over kinderalimentatie die handvatten biedt bij het regelen van de alimentatie.

Ook kunnen aanvullende financiële afspraken nodig zijn. Zaken waar je misschien niet meteen aan denkt, maar die wel handig zijn om vast te leggen:

  1. Wie ontvangt de kinderbijslag en het kindgebonden budget?
  2. Wie betaalt het schoolgeld?
  3. Wie betaalt voor hobby’s, de sportclub of muziekles?
  4. Wat spreken jullie af bij ‘bijzondere’ uitgaven zoals een bril, beugel, verjaardagscadeau of nieuwe fiets?
  5. Wie koopt cadeautjes voor kinderfeestjes?
  6. Wie betaalt zakgeld en hoeveel?
Kinderalimentatie regelen na scheiding

Kinderen betrekken bij ouderschapsplan

Een rechter zal graag willen zien dat jullie de kinderen hebben betrokken bij het opstellen van het ouderschapsplan. Welke afspraken vinden jullie kinderen belangrijk? En wat hebben jullie hiermee gedaan?

Afspraken over schoolkeuze

Gaat je kind naar school? Maak dan afspraken over de praktische zaken die hierbij komen kijken. Gaat jullie kind nog niet naar school? Leg dan alvast afspraken vast voor de toekomst. Dan kan hier nooit verwarring of onenigheid over ontstaan.

  1. Wat spreken jullie af over de schoolkeuze?
  2. Overleggen jullie wanneer jullie kind thuiskomt met een rapport?
  3. Wie gaat er naar ouderavonden?
  4. Welke regels hanteren jullie omtrent huiswerk?
  5. Welke ouder wordt opgegeven als noodcontact op school?
  6. Wie betaalt studiekosten en schoolbenodigdheden?

Hoe gaan jullie om met alledaagse zaken en bijzondere gelegenheden?

In het leven van jullie kind speelt meer dan alleen geldzaken en school. Bespreek daarom ook hoe jullie alledaagse dingen regelen. Maar ook bij bijzondere gelegenheden. Het zal je verbazen over welke onderwerpen achteraf onenigheid ontstaat tussen ouders. Simpelweg omdat ze niet zijn vastgelegd. Denk aan afspraken over:

  1. Wie brengt kinderen naar grootouders, familieleden en vriendjes?
  2. Wat zijn jullie opvoedregels? Het is wel zo duidelijk voor de kinderen als jullie beiden dezelfde regels hanteren.
  3. Welke straffen hanteren jullie?
  4. Wie koopt kleding en welke kleding mogen ze dragen?
  5. Afspraken over lichamelijke verzorging.
  6. Hoe onderhoudt jullie kind contact met de ene ouder wanneer hij/zij bij de andere ouder is?
  7. Wie bewaart het paspoort van jullie kind?
  8. Wie brengt jullie kind naar verjaardagsfeestjes, buitenschoolse activiteiten of de sportclub?
  9. Wie sluit verzekeringen af voor jullie kind?
  10. Hoe vaak spreken jullie af om te overleggen over de kinderen? Hoe geven jullie elkaar deze informatie?

Wijzigingen in het ouderschapsplan

Iets wat vaak vergeten wordt, maar wel erg belangrijk is, is het volgende. Wat spreken jullie af als één van de ouders een wijziging wil aanbrengen in het ouderschapsplan? Wat als er problemen voordoen, of jullie komen er samen niet uit? Allemaal zaken om afspraken over vast te leggen.

Zorgeloosch scheiden

  1. Eén duidelijk aanspreekpunt voor alle zaken tijdens de scheiding.
  2. Tijdens eerste gesprek al duidelijk wat er financieel mogelijk is.
  3. Door onze totaalaanpak handelen we de scheiding sneller af.
  4. De kinderen staan bij ons op één, daarom hebben we speciaal oog voor hen tijdens jullie scheiding.
  5. Partnerschappen met banken als ING en Rabobank zorgen voor goede afwikkeling van hypotheek.
  6. Allebei financieel en emotioneel fit uit de scheiding.
  7. Kennismakingsgesprek is gratis.
Kies voor Zorgeloosch, de alles-in-één scheidenoplossing

Bij een scheiding moet je drie zaken nooit, maar dan ook nooit scheiden: de mediator, de financieel expert en de jurist. Alleen dan ben je in staat om alles goed te overzien. Zorgeloosch heeft als enige in de markt al die noodzakelijke specialisten in huis. En daarmee alles wat je nodig hebt voor je scheiding.

Kindverklaring bij scheiden

Is een ouderschapsplan verplicht?

Een ouderschapsplan is wettelijk verplicht voor ouders die getrouwd waren of samen een geregistreerd partnerschap hadden. Het maakt niet uit of jullie wel of geen gezamenlijk gezag hadden over de kinderen. Ook is een ouderschapsplan verplicht bij samenwonende ouders met gezamenlijk gezag.

Ouderschapsplan kinderen 18+

Als jullie kind of kinderen ouder zijn dan 18 jaar hoeven jullie geen ouderschapsplan op te stellen. Het is wel handig om afspraken vast te leggen over het financieel onderhouden van jullie kind(eren). Dit moeten jullie immers doen tot jullie kind(eren) 21 jaar oud zijn. Studeren jullie kinderen nog? Dan is het tevens slim om afspraken te maken over bijvoorbeeld studiekosten.

Ouderschapsplan kinderen

Ouderschapsplan opstellen

Jullie kunnen een ouderschapsplan zelf opstellen. Zeker als jullie nog prima met elkaar omgaan. Online zijn vaak tools te vinden die een basisopzet voor jullie bieden. Zoals hierboven omschreven is het slim om dit opzetje wel volledig in te richting naar jullie eigen situatie!

Is de relatie tussen jou en je (ex)-partner verslechterd door de scheiding? Dan kan het slimmer zijn om de hulp in te schakelen van een mediator of advocaat. Zij helpen je om alle afspraken duidelijk op papier te krijgen. Een mediator houdt daarbij rekening met de belangen van beide ouders. Daarover verderop in dit artikel meer.

Een ouderschapsplan is rechtsgeldig zodra jullie allebei jullie handtekening hebben gezet onder het document. Was je getrouwd of had je een geregistreerd partnerschap? Dan zijn jullie verplicht het ouderschapsplan samen met jullie echtscheidingsverzoek mee te sturen naar de rechtbank.

Waren jullie niet getrouwd, of hadden jullie geen geregistreerd partnerschap? Dan hoeven jullie het ouderschapsplan nergens in te leveren. Mocht je het toch fijn vinden, kunnen jullie ervoor kiezen om het ouderschapsplan te laten tekenen door een notaris. Daarmee is het ouderschapsplan afdwingbaar.

Kind betrekken bij ouderschapsplan

In de wet is vastgelegd dat jullie de kinderen moeten betrekken bij afspraken die over hen gaan. Dit is belangrijk om de kinderen het gevoel te geven dat er naar hen geluisterd wordt. Het schept duidelijkheid en voorkomt dat kinderen het gevoel hebben dat ze klem zitten tussen ruziënde ouders.

Vergeet niet dat er bij een scheiding veel afkomt op kinderen. Hun vertrouwde thuisbasis valt uiteen of verandert in ieder geval drastisch. Dat heeft impact op een kind. Jullie kunnen het voor hen iets draaglijker maken door op een volwassen manier afspraken te maken. Bij een ouderschapsplan moet het belang van de kinderen altijd voorop staan. Hoe kunnen jullie ervoor zorgen dat de impact van de scheiding voor hen zo laag mogelijk is?

Tips voor communicatie met kinderen bij het opstellen van het ouderschapsplan:

  • Geef kinderen het gevoel dat ze nog steeds bij beide ouders terecht kunnen.
  • Laat de kinderen weten dat je van ze houdt.
  • Geef kinderen de ruimte om hun mening te geven of hun gevoel te uiten.
  • Geef kinderen nooit het gevoel dat ze tussen hun ouders moeten kiezen.
  • Stel de kinderen centraal bij de afspraken rondom het ouderschapsplan.
  • Laat zien aan de kinderen dat je ook de gevoelens van de andere ouder respecteert. Iedereen verwerkt de scheiding immers op zijn eigen manier.
Mediation gesprek met koppel scheiding

Co ouderschapsplan

In het ouderschapsplan worden afspraken opgenomen over de zorgregeling of omgangsregeling. Hebben beide ouders het ouderlijk gezag? Dan is er sprake van een zorgregeling. Heeft één ouder het ouderlijk gezag? Dan spreek je van een omgangsregeling (met de andere ouder). De ouder zonder gezag mag het kind wel blijven zien, maar is niet aansprakelijk en verantwoordelijk voor de opvoeding.

Sommige ouders kiezen ervoor om de zorg tussen de kinderen eerlijk te verdelen. Dit heet co-ouderschap. Bij een co ouderschapsplan is dus belangrijk om afspraken te maken over de invulling hiervan. Bij een co-ouderschap geldt in de basis dat de kinderen even vaak bij jou zijn als bij je ex-partner.

Parallel ouderschapsplan

Om het verschil tussen co-ouderschap en parallel ouderschap uit te leggen, moeten we eigenlijk beginnen met de overeenkomst. De overeenkomst tussen deze twee zorgregelingen is namelijk dat de zorg voor de kinderen gelijk verdeeld is tussen jou en je ex-partner.

Waar bij co-ouderschap alles in goed overleg plaatsvindt, is er bij parallel ouderschap geen prettig overleg mogelijk. Dit is bijvoorbeeld het geval na een vechtscheiding. Het overleg tussen de ouders vindt dan meestal plaats via appjes, e-mail of via een derde persoon.

Ouderschapsplan wijzigen

Jullie leven en dat van jullie kinderen wijzigt voortdurend. Na verloop van tijd kan het daarom nodig zijn om het ouderschapsplan te wijzigen. Het is altijd slim om vooraf in het ouderschapsplan op te nemen wat jullie doen als één van jullie een wijziging wil doorvoeren in jullie afspraken. Hieronder lichten we uit hoe je een wijziging aanbrengt in het ouderschapsplan.

Redenen om het ouderschapsplan te wijzigen

Zodra er sprake is van gewijzigde omstandigheden, kun je het ouderschapsplan wijzigen. Denk bijvoorbeeld aan:

  • Verandering in de gezinssituatie. Eén van de ouders gaat bijvoorbeeld hertrouwen.
  • Veranderingen in het inkomen. Eén van de ouders raakt bijvoorbeeld zijn/haar baan kwijt.
  • De kinderen willen een verandering in de omgangsregeling.

Hoe kun je een ouderschapsplan wijzigen?

De eerste stap bij het wijzigen van het ouderschapsplan is de wijziging overleggen met de andere ouder. Is je ex-partner het met de wijziging eens? Dan kun je samen het ouderschapsplan aanpassen en er opnieuw jullie handtekening onder zetten. Ook kun je de hulp inschakelen van een mediator of advocaat om jullie hierbij te helpen. Wil je het officieel doen? Dan kun je het aangepaste ouderschapsplan laten bekrachtigen door de rechtbank. Dan is het ouderschapsplan direct afdwingbaar.

Ouderschapsplan eenzijdig wijzigen

Het komt ook voor dat je ex-partner het niet eens is met de wijziging. Toch kun je het ouderschapsplan niet zomaar eenzijdig wijzigen. Wanneer jullie er samen niet uitkomen, kun je naar een advocaat of mediator stappen. Zij zullen samen met je ex-partner proberen tot een overeenstemming te komen. Lukt dit niet? Dan zul een verzoek tot wijziging van het ouderschapsplan moeten indienen bij de rechtbank. Je ex-partner krijgt dan de gelegenheid een verweerschrift in te dienen. Door middel van een zitting zal vervolgens uitspraak worden gedaan over de wijzigingen.

Partneralimentatie berekenen

Wat kost een ouderschapsplan?

Wanneer jullie samen een ouderschapsplan maken en er jullie handtekening onder zetten, is deze rechtsgeldig. Een ouderschapsplan kost jullie in dat geval niets. Zorg dat jullie beiden een kopie hebben van het ouderschapsplan.

Wanneer jullie er samen niet uitkomen, of in een vechtscheiding liggen, is de hulp van een mediator of advocaat nodig. Zij kunnen je helpen om een ouderschapsplan op te stellen. De exacte kosten hiervan verschillen per mediator of advocaat.

Voorbeeld ouderschapsplan

Download hier een voorbeeld van een ouderschapsplan. Let op: de invulling van een ouderschapsplan is volstrekt persoonlijk. Neem dus waar nodig extra afspraken op of vul aan met extra bijlagen die in jullie situatie noodzakelijk zijn.

Mijn ex komt het ouderschapsplan niet na

Helaas komt het regelmatig voor dat één van de ouders de afspraken uit het ouderschapsplan niet nakomt. Wat kun je doen in dat geval?

Ga allereerst na of het een eenmalig incident was, of dat je ex-partner de afspraken structureel niet nakomt. Moest je ex incidenteel overwerken en kom hij/zij daarom de kinderen niet op tijd naar je toe brengen? Dan is dat wellicht een geldige reden om de afspraken zoals opgenomen in het ouderschapsplan een keer niet na te komen. Het is niet slim om na een eenmalig incident meteen juridische stappen te ondernemen.

Maar wat doe je als je ex-partner de afspraken structureel niet nakomt? Ga eerst met elkaar in gesprek. Confronteer de ander met de niet nagekomen afspraken. Mocht dit niet baten, kun je overwegen naar een mediator of advocaat te stappen. Mediation is overigens vrijwillig. Je ex-partner is dus niet verplicht om op te komen dagen. Probeer je ex daarom te overtuigen van de voordelen van mediation.

Wil je ex-partner geen mediation? Dan kun je een advocaat inschakelen. Op die manier wordt je partner via de rechtbank gewezen op het niet nakomen van de afspraken en wordt er al dan niet een sanctie opgelegd. Bedenk wel altijd van tevoren dat het nemen van juridische stappen niet bevorderlijk is voor jullie onderlinge relatie. Ook de kinderen ondervinden vaak gevolgen van de onderlinge spanningen tussen hun ouders. De kans is namelijk groot dat je ex-partner zich aangevallen voelt.

Let op: voordat je met het ouderschapsplan naar de rechtbank kunt stappen, moet deze natuurlijk wel rechtsgeldig zijn. Een ouderschapsplan is rechtsgeldig als jullie beiden jullie handtekening hebben gezet. Ook mogen de afspraken die zijn opgenomen in het ouderschapsplan niet in strijd zijn met de wet.

Andere voorwaarden om een ouderschapsplan rechtsgeldig te laten zijn, zijn: beide ouders moeten het ten tijde van het opstellen van het ouderschapsplan eens waren over de afspraken. Het klinkt misschien wat extreem, maar stel dat je onder dwang je handtekening moest zetten, is het ouderschapsplan niet rechtsgeldig. De afspraken die je wilt afdwingen moeten helder zijn en dus niet op meerdere manieren op te vatten zijn. Pas dus op met benamingen als ‘onder voorbehoud van’, ‘op voorwaarde dat’.

Gesprek over willen scheiden

Sancties niet nakomen ouderschapsplan

Wanneer de rechter beslist dat je ex-partner zich inderdaad niet aan de regels houdt, kan hij/zij een dwangsom (boete) opgelegd krijgen. Iedere keer dat je ex-partner de afspraken niet nakomt, ontvangt hij/zij een boete.

Mocht je ex-partner ook nu geen gehoor geven aan de regels, en mag jij je kind bijvoorbeeld onterecht niet zien, dan kan de rechter zelfs beslissen om het hoofdadres van jullie kind naar dat van jou te veranderen.

Zorgeloosch scheiden

  1. Eén duidelijk aanspreekpunt voor alle zaken tijdens de scheiding.
  2. Tijdens eerste gesprek al duidelijk wat er financieel mogelijk is.
  3. Door onze totaalaanpak handelen we de scheiding sneller af.
  4. De kinderen staan bij ons op één, daarom hebben we speciaal oog voor hen tijdens jullie scheiding.
  5. Partnerschappen met banken als ING en Rabobank zorgen voor goede afwikkeling van hypotheek.
  6. Allebei financieel en emotioneel fit uit de scheiding.
  7. Kennismakingsgesprek is gratis.
Kies voor Zorgeloosch, de alles-in-één scheidenoplossing

Bij een scheiding moet je drie zaken nooit, maar dan ook nooit scheiden: de mediator, de financieel expert en de jurist. Alleen dan ben je in staat om alles goed te overzien. Zorgeloosch heeft als enige in de markt al die noodzakelijke specialisten in huis. En daarmee alles wat je nodig hebt voor je scheiding.

Zorgeloosch moeder met zoon op bed boek aan het lezen

Mediator ouderschapsplan

Hoewel jullie na de scheiding geen partners meer zijn, blijven jullie altijd samen ouders van jullie kinderen. Met het belang van jullie kinderen voorop, is het goed om duidelijke afspraken te maken over de zorg en opvoeding. Dat lukt niet altijd. Bijvoorbeeld wanneer er sprake is van een vechtscheiding of conflicten. Komen jullie er samen niet uit, en heb je behoefte aan hulp bij het ouderschapsplan? Dan kan mediation de oplossing bieden.

Mediation helpt om alle afspraken omtrent het ouderschapsplan helder te krijgen en dit op papier te zetten. Hierbij wordt ook rekening gehouden met eventuele wijzigingen in de komende jaren. Door hier op voorhand al afspraken over te maken, scheelt dat veel onrust in de toekomst. Mediation biedt dus bemiddeling bij het ouderschapsplan en helpt je om alles goed te regelen. Voor jullie zelf, maar ook voor jullie kinderen. Dat geeft rust.

Bij mediation wordt – onder begeleiding van professionals – bovendien gekeken naar de belangen van beide ouders. Er worden op een eerlijke manier afspraken gemaakt. Altijd met het belang van de kinderen voorop.

Kies je voor een advocaat in plaats van mediation? Dan krijg je een situatie waarin twee ouders lijnrecht tegenover elkaar staan in de rechtbank. Niet alleen duurt het dan langer voordat de scheiding en het ouderschapsplan rond is, het kost bovendien meer geld. Ook levert dit veel spanningen op binnen het gezinsleven.

Zorgeloosch in gesprek met een mediator

Hulp nodig bij het ouderschapsplan? Zorgeloosch helpt jullie verder

Zorgeloosch verzorgt mediation en financieel advies bij een scheiding. Wij ondersteunen jullie van A tot Z. Zo helpen wij jullie alles te regelen voor de kinderen en het ouderschapsplan. Maar ook voor jullie woning en hypotheek, het aanvragen van de scheiding bij de rechtbank, het regelen van verzekeringen, kinderalimentatie en meer. Bovendien helpen onze mediators een escalatie te voorkomen. Bij Zorgeloosch vind je alles onder één dak om jullie scheiding in goede banen te leiden en zorgeloos uit elkaar te gaan.

“Ze kwamen met oplossingen die wij nooit hadden kunnen bedenken. Zijn heel meelevend en zeker onpartijdig. Ze praten op een rustige manier zodat de onbekende wereld een stukje begrijpelijker wordt. Scheiden is echt rot maar ze maken het je wel een stuk fijner door je echt, zoals ze je beloven, de administratieve zorgen te ontnemen. Ik geef mijn leerlingen niet vaak een 10 maar die hebben jullie verdiend! Bedankt.”
10
“Er is zoveel wat er bij komt kijken waar wij geen weet van hadden! Dit wordt je gelukkig allemaal uit handen genomen.”
Mediator:
Nina Tillema
10