Scheiden zonder advocaat, mediator of rechter?

Scheiden zonder advocaat, mediator of rechter?

Kun je scheiden zonder advocaat, mediator of rechter, vraag je jezelf af? Daar is geen eenduidig antwoord op te geven. Het antwoord is afhankelijk van de vraag of jullie samenwonen of getrouwd zijn.

Waarom wil je scheiden zonder advocaat, mediator of rechter?

Omdat het goedkoper is, omdat het minder “gedoe” is of omdat jullie het prima zelf kunnen regelen. Allemaal heel goede redenen. Maar kan het ook?

Als je samenwoont en uit elkaar wil gaan, dan kun je scheiden zonder advocaat en rechter

Partners die (met of zonder samenlevingscontract) samenwonen, kunnen hun samenleving beëindigen zonder tussenkomst van de rechter. Jullie hebben dan ook geen advocaat nodig. Of jullie de hulp van een mediator willen inschakelen, is aan jullie. Willen jullie in overleg uit elkaar en daarbij de begeleiding van een neutrale derde, dan kan een mediator jullie daarbij helpen.

Het is verstandig om de afspraken die jullie maken, vast te leggen op papier. Dit voorkomt misverstanden in de toekomst. Als jullie kinderen hebben en allebei het ouderlijk gezag, dan is een ouderschapsplan verplicht.

Tip

Laat de afspraken die jullie maken door een notaris bekrachtigen. Zeker als jullie kinderen hebben. Afspraken kunnen dan juridisch worden afgedwongen. Scheiden zonder notaris is mogelijk, tenzij jullie samen een koophuis hebben en één van jullie beiden de woning overneemt. Dan moet je echt langs de notaris. Deze maakt een akte van verdeling op. Daarin staat onder andere dat de woning en hypotheek volledig overgaat naar één van de partners.

Als je getrouwd bent dan kun je niet scheiden zonder advocaat en rechter

Er zijn voorstellen zijn om dat te veranderen. Maar als je getrouwd bent, kun je nu (nog) niet scheiden zonder een advocaat of rechter. Een convenant of ouderschapsplan opstellen zonder advocaat is wel mogelijk.

Alleen een advocaat mag de echtscheiding aanvragen bij de rechter. En alleen een rechter mag de echtscheidingsbeschikking afgeven. Het is niet verplicht een advocaat in te schakelen om het echtscheidingsconvenant en ouderschapsplan op te stellen. Zoals je ziet is het scheiden een ingewikkeld proces. Daarom is het verstandig om een mediator in te schakelen. Er zijn hiernaast nog meer redenen om een mediator in te schakelen bij een scheiding.

‘5 redenen om bij een scheiding te kiezen voor een mediator’

Kan scheiden zonder notaris dan wel?

Als jullie geen koopwoning hebben die verdeeld moet worden, dan kunnen jullie scheiden zonder een notaris. Maar als jullie een gezamenlijke koopwoning hebben en één van jullie de ander uitkoopt, dan is een gang naar de notaris noodzakelijk. Waar je allemaal rekening mee moet houden bij gezamenlijk woningbezit, staat uitgebreid beschreven bij Financieel.

Scheiden zonder mediator

Een mediator is een neutrale derde die jullie begeleidt bij het maken van de afspraken over de afwikkeling van jullie scheiding. Jullie gaan in dit geval in goed overleg uit elkaar. Nadat jullie overeenstemming hebben over de verdeling van jullie bezittingen en schulden, alimentatie en pensioenen, stelt de mediator een convenant en ouderschapsplan op. Het is niet verplicht om een mediator in te schakelen. Het kan er wel toe bijdragen dat jullie scheiding soepeler verloopt en jullie over een paar jaar niet voor onaangename financiële verrassingen komen te staan.

Dus wel scheiden zonder advocaat of rechter?

Dat kan nog niet. Jullie scheiding moet door een advocaat bij de rechter worden aangevraagd. Wellicht dat daar op termijn verandering in komt. In 2014 is er een opnieuw wetsvoorstel ingediend om scheiden zonder advocaat of rechter mogelijk te maken. Het eerder ingediende wetsvoorstel kwam destijds niet door de Eerste Kamer. In het nieuwe wetsvoorstel wordt scheiden een stuk eenvoudiger.

Wat houdt het wetsvoorstel in?

Alleen gehuwden zonder kinderen zouden voor de nieuwe regeling in aanmerking komen. Het voorstel geldt dus niet voor mensen die getrouwd (of geregistreerd partner) zijn en samen minderjarige kinderen hebben. Of ze allebei het ouderlijk gezag hebben, maakt in dit geval niet uit.

Volgens het wetsvoorstel zou scheiden zo kunnen gaan:

Bij scheiding op gemeenschappelijk verzoek dienen de partners bij de burgerlijke stand het verzoek tot scheiding in. De ambtenaar van de burgerlijke stand controleert of de scheiding zonder tussenkomst van de rechter ingeschreven mag worden. Een echtscheidingsconvenant is niet eens verplicht. Na ongeveer twee weken ontvangen de scheidende partners een uitnodiging om een afspraak te maken met de ambtenaar van de burgerlijke stand. De ambtenaar controleert bij die afspraak de identiteit van beide partners. Op hun beurt bevestigen zij, dat hun huwelijk duurzaam ontwricht is en zij het huwelijk willen beëindigen. De ambtenaar zal hiervan een akte opmaken en de scheiding inschrijven in de registers van de burgerlijke stand. De echtscheiding is dan een feit. Zonder dat er een advocaat of rechter aan te pas is gekomen. Dit voorstel maakt het mogelijk om binnen vier weken gescheiden te zijn. Een scheiding via de rechtbank duurt circa zes tot tien weken.

Dus als deze wet wordt aangenomen, kun je scheiden zonder advocaat, rechter of mediator

Het is natuurlijk niet verboden om tijdens het traject een advocaat, notaris of mediator in te schakelen om advies in te winnen. Bijvoorbeeld over te verdelen huwelijksgemeenschap en om een convenant op te stellen. Ons advies is om altijd afspraken te maken over de gemeenschappelijke bezittingen en schulden, het huis, de pensioenen en inboedel. Een scheiding heeft een aantal juridische en fiscale gevolgen en het is belangrijk je daarvan bewust te zijn. Je loopt namelijk het risico dat je besluiten neemt die op termijn nadelige gevolgen hebben. Laat je daarom goed informeren.

Als je wel samen kinderen hebt, wat dan?

Zijn er minderjarige kinderen betrokken, dan moet het echtscheidingsverzoek nog steeds via een advocaat bij de rechtbank worden ingediend. De rechter toetst of de scheidende ouders het verplichte ouderschapsplan hebben opgesteld en of het ouderschapsplan voldoet aan de wettelijke voorwaarden.

Samenwoners hoeven niet naar de rechter

Dat klopt. Dat houdt ook in dat het ouderschapsplan niet door een rechter wordt getoetst. Wel is ook voor ouders die samenwoonden en gezamenlijk het ouderlijk gezag hebben, het ouderschapsplan verplicht. Hier vind je meerdere redenen waarom we je adviseren een ouderschapsplan op te stellen.

Nog meer plannen: scheiden zonder advocaat maar met een mediator en een rechter

Mogelijk mag ook de mediator in de toekomst het verzoek tot echtscheiding indienen bij de rechtbank. Als deze plannen doorgaan, is scheiden zonder advocaat dus mogelijk.

Niet iedere mediator mag dan echtscheidingsverzoeken indienen. De mediator moet voldoen aan hoge kwaliteitseisen ten aanzien van opleidingen en juridische kennis. Ook moet hij over voldoende ervaring beschikken. Door inschrijving in een register, wordt de kwaliteit van de beroepsgroep bewaakt.  De werkzaamheden van een mediator vallen onder het tuchtrecht.

Tip

Hoewel het aantrekkelijk lijkt om te kunnen scheiden zonder advocaat, mediator of rechter, kan het op de lange termijn nadelig uitpakken. Scheiden en uit elkaar gaan, kan verstrekkende financiële en juridische gevolgen hebben. Denk aan de woning, pensioenen, vermogen of schulden, maar ook aan bijvoorbeeld belastingen. Als je afspraken met elkaar wilt maken die zekerheid bieden voor de toekomst en onvoorziene negatieve gevolgen wilt uitsluiten, dan is het verstandig om een specialist in te schakelen: een advocaat, een notaris of een mediator. Je kunt nu eenmaal niet overal zelf verstand van hebben. We beantwoorden graag al je vragen hierover in een vrijblijvend en gratis kennismakingsgesprek. Bel 088 1661 553 of vul het formulier op onze website in. Wij begeleiden je in het scheidingsproces en helpen je met het regelen van alle nodige zaken.