Overdrachtsbelasting bij uitkoop partner; zo werkt het
Wanneer je jouw partner uitkoopt bij een scheiding of relatiebreuk, betaal je niet altijd overdrachtsbelasting. In veel situaties geldt een vrijstelling, bijvoorbeeld wanneer de woning onderdeel is van de verdeling van het gezamenlijk eigendom. Of je overdrachtsbelasting moet betalen, hangt af van jullie relatievorm én de manier waarop de woning juridisch is verdeeld.
Wat is overdrachtsbelasting?
Overdrachtsbelasting is belasting die je betaalt wanneer je eigenaar wordt van een woning of ander onroerend goed. Normaal gesproken betaal je deze belasting over het deel van de woning dat je overneemt. Bij een scheiding speelt overdrachtsbelasting een rol wanneer één partner in de woning blijft wonen en de ander uitkoopt. In sommige gevallen geldt hierbij een vrijstelling, waardoor geen overdrachtsbelasting hoeft te worden betaald.
Wanneer betaal je overdrachtsbelasting?
De regels rondom overdrachtsbelasting verschillen per relatievorm. In onderstaande tabel zie je wanneer een vrijstelling vaak mogelijk is.
| Relatievorm | Vrijstelling | Juridische grondslag | Belangrijkste voorwaarde |
| Getrouwd in gemeenschap van goederen | Ja | Verdeling huwelijksgemeenschap | Overdracht vindt plaats bij de verdeling van de scheiding |
| Getrouwd op huwelijkse voorwaarden | Ja | Verdeling gezamenlijk eigendom | Beide partners zijn mede-eigenaar van de woning |
| Geregistreerd partnerschap | Ja | Verdeling partnerschap | Overdracht maakt onderdeel uit van de beëindiging |
| Samenlevingscontract | Ja | Verdeling gezamenlijk eigendom | Woning staat op beide namen |
| Geen samenlevingscontract | Nee | Afhankelijk van eigendomssituatie | Individuele beoordeling nodig |
Let op!
Ook al zijn jullie in jullie situatie vrijgesteld van overdrachtsbelasting, je bent wel altijd verplicht om de scheiding en de verdeling van het huis officieel vast te leggen. De toedeling van de woning moet altijd via een officiële notariële akte van verdeling verlopen.
Getrouwd
Ben je getrouwd en onderdeel van een gemeenschap van goederen of gezamenlijk eigenaar van de woning? Dan geldt bij een scheiding meestal een vrijstelling van overdrachtsbelasting wanneer één partner de woning overneemt. Het is hiervoor belangrijk dat de overdracht onderdeel is van de verdeling van het gezamenlijke vermogen. De woning wordt dan niet gezien als een normale aankoop, maar als een verdeling van eigendom na de scheiding.
Getrouwd op huwelijkse voorwaarden
Ook bij huwelijkse voorwaarden kan een vrijstelling gelden. Dit hangt af van de manier waarop de woning juridisch eigendom is van beide partners. Wanneer beide partners eigenaar zijn van de woning en één partner de ander uitkoopt als onderdeel van de scheiding, geldt meestal een vrijstelling.
Geregistreerd partnerschap
Voor geregistreerde partners gelden grotendeels dezelfde regels als voor gehuwden. Wanneer de woning wordt verdeeld bij het beëindigen van het partnerschap, hoeft meestal geen overdrachtsbelasting te worden betaald.
Samenlevingscontract
Bij samenwoners met een samenlevingscontract kan een vrijstelling mogelijk zijn wanneer de woning gezamenlijk eigendom is. De exacte situatie hangt af van de eigendomsverhouding en de gemaakte afspraken.
Geen samenlevingscontract
Is er geen samenlevingscontract of gezamenlijke regeling? Dan kan de Belastingdienst de uitkoop zien als een normale overdracht van vastgoed. In dat geval kan wel overdrachtsbelasting verschuldigd zijn.
Rekenvoorbeeld
Stel: jullie hebben samen een woning met een marktwaarde van €400.000. Beide partners bezitten 50% van de woning.
Eén partner neemt de woning volledig over en koopt de ander uit voor €200.000.
Situatie met vrijstelling
De woning wordt verdeeld als onderdeel van de scheiding. De vrijstelling voor overdrachtsbelasting is van toepassing.
Te betalen overdrachtsbelasting: €0
Situatie zonder vrijstelling
De vrijstelling is niet van toepassing. Over het overgenomen deel van €200.000 moet 2% overdrachtsbelasting worden betaald.
200.000 x 0,98 = 196.000
Te betalen overdrachtsbelasting: €4.000
Gevolgen voor je hypotheek
Wanneer je kiest voor je partner uitkopen moet meestal ook de hypotheek worden aangepast. De hypotheekverstrekker beoordeelt opnieuw of je de maandlasten zelfstandig kunt dragen.
In sommige situaties moet de hypotheek worden verhoogd om de uitkoopsom te financieren. Ook kunnen aanvullende kosten ontstaan voor advies, taxatie en de notaris.