Hoe werkt het met de hypotheekrenteaftrek na een scheiding?
Een scheiding heeft niet alleen gevolgen voor jullie woonsituatie, maar ook voor de manier waarop jullie de hypotheekrente opgeven bij de belastingaangifte. Wie de hypotheekrente mag aftrekken, hangt onder andere af van wie eigenaar is van de woning, wie in het huis blijft wonen en wie de hypotheekrente betaalt. Ook de afspraken over partneralimentatie kunnen hierbij een rol spelen. De achterblijvende partner houdt recht op aftrek over het eigen deel en kan het overgenomen deel na een uitkoop als nieuwe eigen woningschuld zien.
Wat is de hypotheekrenteaftrek precies?
Hypotheekrenteaftrek betekent dat je de rente die je betaalt over je eigenwoningschuld onder voorwaarden mag aftrekken van je inkomen in box 1. Hierdoor betaal je minder inkomstenbelasting. Of je recht hebt op hypotheekrenteaftrek en hoeveel je mag aftrekken, hangt af van onder andere de hypotheek, de woning en je persoonlijke situatie.
Bij een scheiding wordt het ingewikkelder, omdat de woning en hypotheek vaak nog gezamenlijk zijn terwijl jullie niet meer samenwonen. Wie welk deel van de hypotheekrente mag aftrekken, hangt dan af van het eigendom van de woning, de hypotheekschuld, wie de rente betaalt en of er sprake is van een onderhoudsverplichting.
Wie van jullie mag de hypotheekrente meenemen bij scheiding?
Wie de hypotheekrente mag aftrekken, verschilt per situatie. Hieronder bespreken we de meest voorkomende scenario’s:
Jullie blijven allebei eigenaar en één van jullie blijft in de woning wonen
Zijn jullie allebei eigenaar van de woning en blijft één van jullie in het huis wonen? Dan mag iedere eigenaar in principe zijn of haar eigen deel van de hypotheekrente aftrekken. Heeft ieder bijvoorbeeld 50% van de hypotheekschuld, dan mag ieder 50% van de betaalde rente aftrekken. Dit kan maximaal twee jaar nadat één van jullie de woning heeft verlaten en deze niet langer het hoofdverblijf is (de echtscheidingsregeling). Houd er wel rekening mee dat beide eigenaars in deze periode ook het eigenwoningforfait naar rato moeten blijven aangeven.
Betaalt de partner die in de woning blijft ook het deel van de hypotheekrente van de ex-partner? Dan kan dat extra betaalde bedrag onder voorwaarden worden gezien als betaalde partneralimentatie. Dit moet bijvoorbeeld voortkomen uit afspraken in het convenant of een rechterlijke uitspraak. De vertrokken partner trekt dit bedrag dan af als betaalde alimentatie, terwijl de achterblijvende partner dit bedrag moet opgeven als ontvangen partneralimentatie in box 1.
Eén van jullie blijft wonen in een woning die volledig van de ander is
Het kan ook voorkomen dat de woning volledig eigendom is van één partner, maar dat de andere partner na de scheiding in het huis blijft wonen. De eigenaar kan de hypotheekrente dan onder voorwaarden nog maximaal twee jaar aftrekken nadat hij of zij de woning heeft verlaten.
Degene die in de woning blijft wonen, kan de hypotheekrente niet als eigen hypotheekrente aftrekken als de hypotheek niet op diens naam staat. Betaalt deze partner wel rente voor de eigenaar vanwege een onderhoudsverplichting, dan kan dit onder voorwaarden als betaalde partneralimentatie worden opgegeven.
Jullie verkopen de woning
Besluiten jullie om de woning te verkopen? Dan mogen jullie tot het moment van verkoop en overdracht bij de notaris ieder het eigen aandeel in de hypotheekrente aftrekken. Is de woning verkocht en de hypotheek afgelost, dan stopt de hypotheekrenteaftrek voor deze woning. Blijft de voormalige woning na jullie vertrek leeg en staat deze te koop, dan kunnen er andere regels gelden voor de periode waarin de woning nog niet is verkocht.
Eén van jullie betaalt de volledige hypotheekrente
Soms blijft één partner na de scheiding de volledige hypotheekrente betalen, terwijl beide partners nog eigenaar zijn van de woning. Je mag dan niet automatisch de volledige rente als hypotheekrente aftrekken. Je mag in ieder geval je eigen aandeel in de rente aftrekken. Betaal je daarnaast het deel van je ex-partner vanwege een onderhoudsverplichting, dan kan dat deel onder voorwaarden als betaalde partneralimentatie worden afgetrokken (en dient de ex-partner dit als ontvangen partneralimentatie aan te geven). Het is daarom belangrijk dat hierover duidelijke afspraken worden gemaakt en deze goed worden vastgelegd.
Wat gebeurt er na twee jaar?
Verlaat je de gezamenlijke woning en blijft je ex-partner daar wonen, dan geldt de woning via de echtscheidingsregeling maximaal twee jaar nog als eigen woning. Na die periode van twee jaar (vanaf het moment van vertrek) is de woning voor jou geen eigen woning meer.
Jouw aandeel in de woning en de bijbehorende schuld verhuizen dan naar box 3, waardoor de hypotheekrente over jouw deel van de eigenwoningschuld niet langer aftrekbaar is als hypotheekrente. Daarom is het belangrijk om tijdens de scheiding niet alleen te kijken naar de situatie op dat moment, maar ook naar wat er met de woning en hypotheek gebeurt op langere termijn.
Is de hypotheekrente aftrekbaar als je je partner uitkoopt?
Ga je je partner uitkopen en word je daarmee volledig eigenaar van de woning? Dan verandert er iets aan de eigendomsverhouding en de hypotheek. De hypotheekrente over de schuld die betrekking heeft op jouw eigen woning kan onder voorwaarden aftrekbaar zijn. Wel moet worden gekeken naar hoe de uitkoop wordt gefinancierd en welk deel van de schuld kwalificeert als eigenwoningschuld.
Voor het nieuwe hypotheekdeel dat je afsluit om je ex-partner uit te kopen, geldt bijvoorbeeld dat dit binnen maximaal 30 jaar annuïtair of lineair moet worden afgelost om recht te houden op hypotheekrenteaftrek. Ook de fiscale gevolgen van de uitkoop zelf zijn belangrijk. Het is daarom verstandig om vooraf goed te laten berekenen wat de uitkoop betekent voor jullie hypotheek, belasting en maandlasten.
Voorkom verrassingen door goede afspraken tijdens de scheiding
De hypotheekrenteaftrek na een scheiding is dus niet voor iedereen hetzelfde. Wie de rente mag aftrekken, hangt onder andere af van wie eigenaar is van de woning, wie op de hypotheek staat, wie de rente betaalt, wie in de woning blijft wonen en welke afspraken jullie over partneralimentatie maken. Ook de termijn van twee jaar kan belangrijk zijn wanneer één van jullie de gezamenlijke woning verlaat.
Juist omdat de fiscale gevolgen niet altijd direct duidelijk zijn, is het verstandig om de afspraken over de woning en hypotheek zorgvuldig vast te leggen in het echtscheidingsconvenant. Zo voorkom je dat er later onduidelijkheid ontstaat over wie welke lasten betaalt en hoe deze in de belastingaangifte moeten worden verwerkt.
Bij Zorgeloosch kijken we samen met jullie naar de verschillende gevolgen van een scheiding en helpen we om duidelijke afspraken te maken. Wil je weten wat er in jullie situatie mogelijk is? Bekijk dan onze pagina over een mediator bij een scheiding.
