Welke gevolgen heeft een scheiding voor een kind?

Welke gevolgen heeft een scheiding voor een kind?

Kinderen & Ouderschap - 06 oktober 2015

Een scheiding kan veel invloed hebben op jullie kind of kinderen. Hoeveel last een kind hiervan heeft, is afhankelijk van verschillende factoren. Een belangrijke factor is de leeftijd van het kind. Daarnaast is het ene kind gevoeliger voor een scheiding dan het andere kind.

Wetenschappelijk onderzoek naar gevolgen van een echtscheiding op kinderen

Het Nederlands Jeugdinstituut heeft onderzoek gedaan naar de invloed van een scheiding op kinderen. Dit is gedaan met gegevens van kinderen in zowel het binnen- als buitenland. De gevolgen voor kinderen kunnen als volgt zijn, volgens Van der Molen (2007):

Kind van 0 tot 2 jaar

  • Omdat het jonge kind nog niet kan praten, reageert hij of zij op spanning en stress, door slechter te slapen en/of meer te huilen.
  • Het kind voelt het gemis van de tweede verzorgende ouder.
  • Het hechtingsproces aan de ouders of één van de ouders loopt risico.
  • De ouders kunnen er minder goed zijn voor het kind, omdat ze emotioneel minder beschikbaar zijn.
  • De kwetsbaarheid van een kind neemt toe.
  • Het kind kan niet wennen aan de verschillende ritmes van beide ouders. Dit kan nog lang doorwerken.

Peuter van 2 tot 4 jaar

  • De peuter kan denken dat de echtscheiding door hem of haar komt.
  • De angsten en onzekerheden die ontstaan door een scheiding, kunnen worden overgenomen door de peuter.
  • De peuter kan zich minder goed identificeren met de ouderrol van beide ouders.

Kleuter van 4 tot 6 jaar

  • De kleuter kan denken dat de echtscheiding door hem of haar komt.
  • Het vertrek van één van de ouders kan worden gezien als persoonlijke afwijzing.
  • Kleuter wordt snel boos en uit dit thuis of elders.
  • Onzeker over de toekomst, waardoor hier veel vragen over worden gesteld.
  • Hij of zij is erg bang de andere ouder ook kwijt te raken.
  • Leeft in zijn of haar eigen wereld en valt terug op magisch denken en fantasie.

Jong basisschoolkind van 6 tot 9 jaar

  • Er bestaat een risico op verslechterde prestaties op school, door een verstoring van het leerproces.
  • Er is mogelijk een schoolwisseling nodig, door een verhuizing na de echtscheiding.
  • Het kind gaat de ouder(s) tevreden stellen, omdat hij of zij zich zorgen maakt over de ouder(s).
  • Door een afname in de inkomsten van de gescheiden ouders, moet het kind mogelijk stoppen met sporten of hobby’s.
  • Er ontstaat een risico op identificatie met de ouders, ook wel parentificatie genoemd.

Ouder basisschoolkind van 9 tot 12 jaar

  • Het kind voelt zich in de steek gelaten door de ouder(s).
  • Toont onbegrip en verdriet, omdat hij/zij ziet dat andere kinderen wel een ‘normaal gezin’ hebben.
  • Er wordt compensatie gezocht buiten het gezin.
  • Vaste vriendjes en vriendinnetjes gaan verloren, door een gedwongen verhuizing.
  • Door een afname in de inkomsten van de gescheiden ouders, moet het kind mogelijk stoppen met sporten of hobby’s.
  • Rationeel gezien kan hij/zij de scheiding wel begrijpen. Emotioneel verwerken lukt vaak echter niet.

Jonge puber van 12 tot 14 jaar

  • Meer kans op afglijden.
  • Verlaat vroeg het gezin.
  • Zoekt steun elders.
  • De sociale controle op het kind zal minder worden.
  • Wanneer de ouder een nieuwe relatie begint, worden problemen vertoond.
  • Kind gaat zich heftig afzetten tegen ouders.
  • Verandering in beginnende seksualiteit. Sommige kinderen worden afhoudender en sommige kinderen juist het tegenovergestelde.
  • Het kind kiest sneller partij voor één van de ouders.

Oudere puber van 14 tot 17 jaar

  • Meer kans op afglijden.
  • De sociale controle op het kind zal minder worden.
  • Verlaat vroeg het gezin.
  • Woede uitingen of boosheid kan ontstaan.
  • Schaamte naar de buitenwereld
  • Er ontstaat versterkte onzekerheid.
  • Er ontstaan problemen met aanpassing.
  • Verlies van respect voor ouders.

Adolescent van 17 tot 20 jaar

  • Hij of zij gaat zich overmatig aanpassen.
  • Hij of zij gaat compensatiegedrag vertonen.
  • Ontkenning of verdringing van de scheiding.
  • Polarisatie

Stichting Villa Pinedo

Stichting Villa Pinedo zet zich in voor kinderen die gescheiden ouders hebben. Villa Pinedo is tevens een forum waar kinderen met gescheiden ouders ervaringen kunnen delen over hun situatie. Op deze manier tracht de stichting volwassenen die gaan scheiden bewust te maken van wat er speelt bij hun kinderen.

Scheiding heeft verregaande gevolgen voor het kind

In bovenstaande overzicht zie je dat een scheiding verregaande gevolgen voor een kind kan hebben. Om deze reden hebben we verschillende tips opgesteld voor ouders met kinderen die willen gaan scheiden of in een scheiding liggen.